10 jun. 2016

San Xoán


En Galicia hai unha morea de festas e de costumes, así como de supersticións, pero a min a festa que máis me gusta dentro das que hai (o Magosto, a Matanza, o Entroido, Os Maios, A Rapa das Bestas…) é San Xoán.
A festa de San Xoán está intimamente ligada ó ciclo solar. A terra, no seu percorrido ó redor do sol marca dous períodos ben diferenciados: un no que predomina a escuridade, a noite, no solsticio de inverno, e o outro marcado pola luz e o día, o solsticio de verán. Este é o momento do trunfo do sol e nós celebramos este feito coa festividade de San Xoán. Xa no mundo celta se abría o inicio da estación clara do ano, do universo diurno e do florecemento da vexetación coa festa de beltaine (o brillante), a festa do lume e dos druídas. Entón apagábanse os lumes na casa para ser revividos polo novo lume druídico. A festa non coincide exactamente co astronómico, senón que ten lugar unhas datas despois. A festa celébrase a noite do 23 ó 24 de xuño. Día de san Xoán e catro días despois do solsticio de verán. San Xoán marca deste xeito, o inicio da tempada de traballo no campo e coincide, no mundo cristián, coa festividade de San Xoán Bautista. A festa de san Xoán vai unida ó sol, pero tamén está ligada a outros elementos moi importantes como son a auga, o lume e a maxia.

O LUME
Acéndense lumeiras que son as protagonistas auténticas da noite de San Xoán, e arredor delas transcorre a festa. Son moitos e variados os nomes que reciben: fogueiras, cacharelas, lumeiras, luminarias, etc. Arredor da fogueira comeza a festa, con bailes dos mozos e mozas que xiran ó seu redor. Tamén é costume saltar por riba do lume. Saltar o lume equivale a unha forma de liberación de todo mal, é bo contra o feitizo, o meigallo ou mal de ollo; é unha forma de queimar os males ou de espantalos. O lume non só prevén, senón que tamén ten propiedades curativas; doenzas en xeral ou enfermidades da infancia poden ter solución nesta festividade.

A AUGA
A auga, como o lume desempeña un papel simbólico-ritual na festa do San Xoán. A aparición de ambos elementos en harmonía, pese a súa aparente incompatibilidade, foi xa xustificada na antigüidade, en función de que ambos son fundamentais para o mantemento da vida. En xeral tódalas augas, agás as do mar, vencéllanse ó feminino; asociándose en moitas lendas a auga á muller. Normalmente, a auga utilízase na noite e amañecida do San Xoán para rituais purificadores relacionados co lavado do corpo. O orballo cobra relevancia por estar asociado ó mundo vexetal e dise que é bon para previr de males ó gando. 

Ron Ninón Janeiro Schneider  Am Kolke
Alumno de 1ºBac. C 

8 jun. 2016

A festa do fútbol galego



O pasado 20 de maio foi o día elixido para a celebración do tan esperado partido amigable entre a Selección Galega de Fútbol e a Selección Venezolana de Fútbol, no estadio de Riazor (A Coruña). Tras oito anos sen xuntarse, volvíanse a unir os mellores xogadores do fútbol galego logo da vitoria por 3 a 2  sobre a  selección iraní en 2008. Segundo a opinión dalgúns adestradores e expertos galegos, esta selección levaba o mellor plantel da historia en canto aos xogadores. Na previa do partido, 18.000 espectadores puideron presenciar como a artista Rosa Cedrón cantou o noso himno que emocionou a toda a afección.

Futbolisticamente, Galicia gozou co balón e iso notouse xa que puso en perigo a portería venezolana durante todo o partido. A selección irmandiña adiantouse cun gol de Iago Aspas no minuto 36. Aínda que Galicia controlou o partido, deixou escapar a vitoria no tempo de prolongación.

A importancia deste partido vai máis alá do futbolístico, esta serie de eventos deportivos galegos, e máis se falamos de fútbol, crean unha irmandade entre a afección viguesa e a afección coruñesa. Ademais, o idioma e o sentimento galego son dignificados nestas ocasións. Na miña opinión, estes eventos deberían celebrarse regularmente xa que disto só se poden sacar aspectos positivos en canto á práctica do idioma e á unión do pobo galego. A Irmandiña representa un símbolo da identidade galega.


 
 Adolfo Güell
Alumno 1º Bac. C - IES As Lagoas

6 jun. 2016

A lenda do Mosteiro de Santo Estevo


No corazón da Ribeira Sacra, interior de Galicia onde se atopan os ríos Miño e Sil, agóchase entre un manto de verde arboreda o Mosteiro de Santo Estevo. Hoxe en día o Mosteiro é un fermoso Parador, pero coma sempre, a xente do pobo lembra antigas lendas que o preceden e  o fan ver dende outra perspectiva. Así pois vouvos contar a que eu coñezo:
Remontámonos ó século X, dentro dos cláustros que foran construídos  nos séculos VI ou VII, cando o mosteiro estaba baixo a autoridade do abade Franquila. 
Cóntase, que nas catacumbas que residen baixo o mosteiro, dorme unha antiga lenda ou conto para os máis excépticos. A miña nai tivo a sorte de poder visitalas polo seu traballo, pero aínda hoxe non están abertas ó público..
Ela foi quén me contou o sinistras que estas son, e o labirínticos que son aqueles corredores subterráneos, mais foi unha velliña do lugar a que me relatou aquela lenda tan curiosa:
No mosteiro residía un monxe que levaba vida relixiosa dende os seus 18 anos, que segundo contan, unha noite ao mes saía as agachadas do edificio a través das catacumbas para atoparse cunha muller.
Tampouco era de extrañar moito este comportamento, agás que de un día para outro o monxe deixou de encontrarse con aquela muller e foi ela a que decidiu adentrarse nas catacumbas do mosteiro para atopalo. Días despois atopouse á muller morta naquel labiríntico lugar, e para a nosa sorpresa, era unha monxa dun convento que se sitúa a uns sete quilómetros do lugar.
A velliña dixo, que ambos relixiosos coñecíanse dende novos, e que a monxa tivo que levar aquela vida pola obriga da súa familia. Sen embargo, o rapaz fíxose monxe ó perdela a ela, rexeitando todo tipo de vida con outras mulleres.
Pode que sexa unha de tantas invencións da xente, ou pode que sexa unha de tantas historias de amor.

Aquí vos deixo algunha fotografía do mosteiro, para que deixedes voar a vosa imaxinación.
 

Rosa María Ruíz Gómez
Alumna de 1ºBac.D
 
 

24 may. 2016

Defende a túa lingua!

Castelao
Non apreciamos o que temos ata que o perdemos. Cantas veces nos ten pasado? En todos os ámbitos: xoguetes, amizades… E sabemos moi ben canto doe… Por que imos deixar que nos pase tamén coa nosa lingua? Como dicía Castelao“Unha lingua é matriz inagotable de obras de arte”, e nós temos a sorte de ter unha nosa, propia, e tan bonita como é. Xamais podes pensar que es menos que ninguén por falar unha ou outra lingua, e menos se se trata da túa. E menos incluso con toda a historia que ten detrás. Que terá que ver a lingua que utilices co teu nivel de intelixencia? Que non che coman o coco; non te deixes enganar. Defende a túa lingua! Fálaa! Úsaa! Ensínaa! E xamais, xamais, te avergoñes dela!
Defende o teu, defende a túa lingua!
Pedro Gamallo
Alumno !º Bach-C. IES As Lagoas

18 mar. 2016

Eli Ríos impartiu o obradoiro "A poesía non é para adolescentes" no noso centro

 O 15 de marzo foi un día de actividade frenética no centro. Eli Ríos, a laureada poeta de Ordes, tróuxonos  unha fervenza de enerxía e entusiasmo que nos envolveu no seu obradoiro "A poesía non é para adolescentes".

Para o alumnado de 1º de Bacharelato o obradoiro constitúe "unha experiencia que anima a escribir poesía"  a "enchouparse de arte" e a "botarse á creación". Novas manifestacións poéticas, a través da mestura con outros medios de expresión tamén estiveron presentes. Elí Ríos anima ao alumnado a se expresar creativamente.
Foron quen de facer o seu propio poema a partir dunha proposta imaxinativa e perder o medo a se expresaren en verso.

Despois do obradoiro un grupiño de alumnos aproveitou para facerlle unha entrevista que publicaremos proximamente neste blog.


24 ene. 2016

O Consello de Europa amosa a súa preocupación pola "redución gradual" do galego no ensino medio

 O Comité de Expertos do Consello de Europa para a Carta Europea das Linguas Rexionais ou Minoritarias , no seu cuarto informe sobre o cumprimento da Carta no Estado español e insta as autoridades españolas e galegas a cumpriren os acordos que o Executivo central ratificou coa sinatura deste tratado internacional en 2001,sobre todo no que ten que ver co ensino.
 
"A lingua galega está amplamente presente na vida pública, incluída a das administracións rexionais e locais. No ámbito educativo, o Comité de Expertos está preocupado pola redución gradual da presenza do galego no ensino medio. Coa introdución do modelo trilingüe, a proporción do galego viuse reducida no ensino primario e secundario", di o Consello de Europa nas súas conclusións sobre un informe que insiste nos reproches que xa amosara no ditame de 2012. 

O Consello de Europa insiste en que Galicia non cumpre cos acordos da Carta Europea das Linguas nin no ensino infantil, nin no primario nin en secundaria e repara nas limitacións que ao fomento e normalización do galego supón o Decreto 79/2010 -coñecido como decreto do plurilingüismo-, que con fonda polémica substituíra ao decreto do goberno do bipartito.

O Comité de Expertos destaca que o devandito decreto "limita o ensino en galego a un máximo do 50% co propósito final de reducilo a un terzo" e advirte de que isto "entra claramente en contradición cos compromisos escollidos polas autoridades de acordo coa Carta que esixe a educación predominantemente en galego". Por iso, o Consello de Europa insta "encarecidamente" a Xunta que impulse o galego na educación e lembra que os compromisos adquiridos no tratado internacional continúan sen se cumprir "nin en preescolar, nin en primaria, nin en secundaria".
O Comité de Expertos insta "encarecidamente" a Xunta a impulsar o galego no ensino e lémbralle que segue a incumprir a Carta Europea
As conclusións chegan logo de que este Comité de Expertos avaliase con numerosas entrevistas a autoridades e colectivos a situación do galego. E son así de duras coa política lingüística malia as discutibles cifras que a Xunta achegou ao Consello de Europa, que destaca que a Administración galega sitúa no 43,3% as clases en galego na rede Galiña Azul fronte ao 56,5% en castelán, ou un 46,6% de aulas en lingua propia fronte ao 53,4% en lingua castelá na etapa de 3 a 6 anos.

O informe achega tamén datos de Inspección en Galicia polos que, no curso 2012-13, unha media do 51% das horas impartidas en primaria terían sido en galego, fronte ao 47,5% en castelán e o 1,6% en lingua estranxeira. Pero ademais, o Consello de Europa ten en conta tamén os datos achegados por diversas organizacións a prol da lingua ou do ámbito educativo no que se destaca a escasísima presenza do galego en preescolar, especialmente nas cidades, o veto á lingua propia nas materias científicas ou a introdución dun trilingüismo que acaba por "minguar o número de horas impartidas en galego".

A Real Academia Galega asume o informe.

17 ene. 2016

Novo dicionario dixital actualizado: Digalego. Unha ferramenta moi util

Un novo dicionario dixital máis actualizado e con máis de 65.000 entradas. Así é Digalego, realizado pola editorial ‘Ir Indo’ e que a Xunta vén de poñer a disposición de toda a cidadanía, con acceso gratuíto. Trátase dunha das obras máis completas e actualizadas do mercado lexicográfico galego. A iniciativa é posible grazas ao acordo acadado entre a Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria, a Axencia para a Modernización tecnolóxica de Galicia (Amtega) e a editorial Ir Indo, para unha obra que levou 20 anos de traballo e investigación e que agora pasa a propiedade da Administración autonómica. O acceso está xa dispoñible no enlace digalego.xunta.gal, así como a través do Portal da Lingua Galega www.lingua.gal.


O dicionario inclúe un ‘repertorio de formas incorrectas’ con voces non admitidas en galego
 O dicionario ofrece equivalencias en portugués, castelán, inglés, francés, italiano, chinés e alemán. Facilítase que os falantes de todas esas linguas poidan aprender galego a través dun recurso gratuíto ao que se accede desde calquera punto do mundo a través da internet.
Cabe salientar que, con máis de 65.000 entradas, o Digalego toma como base léxica o Vocabulario Ortográfico da Lingua Galega (VOLGa). Respecto das súas utilidades cómpre destacar que desenvolve todos os verbos coa súa conxugación, ademais de considerar como entradas todas as formas verbais, e que recolle tamén (baixo o epígrafe “Repertorio de formas incorrectas”) unha serie de voces non admitidas en galego (castelanismos, estranxeirismos, vulgarismos, hiperenxebrismos etc.), que remiten á súa forma correcta. Tamén destaca o feito de que se poden buscar palabras partindo de entradas en portugués, castelán, inglés, alemán, francés e italiano e que mostra equivalencias neses mesmo idiomas ademais de en chinés.

6 dic. 2015

O alumnado de 2ºF levará á escena A Piragua de Cándido Pazó

O próximo martes 15 de decembro, ás 19 horas, no salón de actos do Instituto de Educación Secundaria das Lagoas, o grupo F de segundo de Bacharelato (do Bacharelato de Artes Escénicas e Musicais) porá en escena a obra de Cándido Pazó A Piragua 


A obra aborda o preocupante tema de actualidade da violencia de xénero; o alumnado de 2ºF fai unha proposta, na que, sen que a interpretación perda nada de dramatismo, a música actúa como outra linguaxe narrativa paralela (será executada en directo polo propio alumnado). Agardamos a vosa presenza.

14 mar. 2015

Todos os anos desde o EDL e o Departameto de Galego, organizamos unha visita a Celanova da man da Fundación Curros Enríquez. Sempre guíados pola encantadora e eficaz Paula Conde, percorremos a casa de Curros, O mosteiro e imos a Vilanova. Alí, vemos a imaxe da Virxe do Cristal e lemos un fragmento do poema de Curros. Estes días de dor polo asasintato do párroco, Don Adolfo, que sempre nos facilitou as cousas e era unha persoa boa superquerida, lembramos esas visitas con esta foto de 2013. Que pequena é a imaxe !!! A ver se hai sorte e aparece rápido!!!

13 mar. 2015

O escritor ourensán Carlos Vila Sexto engaiolou aos alumnos e alumnas de 4º da ESO coas súas historias da inspiración no mundo do cómic, do videoxogo, da literatura fantástica. Moito interese despertou a súa precocidade -comezou a escribir aos trece anos- e a súa particpación como guionista en moitas das series de culto da televisión, como a de Historias de Laura. Unha experiencia fermosa contactar co escritor directamente. Moitos dos alumnos e alumnas levaron o seu libro "As sete mortes" para que llo dedicase. Premendo AQUI, podedes ver o video promocional da tradución castelá da obra.